Print Friendly, PDF & Email

Androgenetische alopecia

iStock_000004481978_Full_02Op deze pagina krijgt u een algemeen overzicht van haaraandoeningen.

Androgenetische alopecia is de meest voorkomende vorm van haaruitval. Zij is te wijten aan een overgevoeligheid van de haarfollikels voor het mannelijke hormoon en komt dus het vaakst voor bij mannen, maar ook vrouwen kunnen erdoor getroffen worden.

Progressieve haaruitval

Androgenetische alopecia manifesteert zich in eerste instantie door het dunner worden van het haar, gevolgd door haaruitval en tot slot, in bepaalde gevallen, een volledige kaalheid van bepaalde zones van de hoofdhuid. Haaruitval is altijd progressief, maar kan regelmatig zijn of zich in golven voordoen, vooral tijdens periodes van stress of extreme vermoeidheid. Het ritme van de haaruitval varieert sterk van persoon tot persoon.
Androgenetische alopecia doet zich gewoonlijk voor tussen de 40 en 50 jaar, maar soms ook al vanaf de puberteit. Als zij al op vroege leeftijd begint, verergert zij gewoonlijk met het verstrijken van de jaren. Zij is in de eerste plaats een mannenzaak: 50% van de mannen worden op 50-jarige leeftijd getroffen door androgenetische alopecia. Ook 15 tot 20% vrouwen krijgen in de loop van hun leven af te rekenen met androgenetische alopecia.

Een versnelde veroudering van de haarfollikels

Androgenetische alopecia is te wijten aan een verhoogde gevoeligheid van de haarfollikels voor androgenen. Deze mannelijke hormonen en testosteron in het bijzonder binden zich aan een enzym dat in de haarfollikels van de hoofdhuid aanwezig is, 5 α-reductase, om een ander hormoon, DHT, te produceren.
Dit hormoon veroorzaakt een overdreven stimulatie van de haarfollikels en verstoort hun levenscyclus. Aanvankelijk verkort de duur van de anagene fase (de haargroeifase), met meer haaruitval tot gevolg. Tegelijkertijd laat de start van een nieuwe haargroeicyclus op zich wachten, de haarfollikels produceren steeds dunnere haren, raken volledig uitgeput en vertonen uiteindelijk geen activiteit meer. De haren verdwijnen, de follikels zinken weg in de lederhuid en de huid wordt glad.
Androgenetische alopecia houdt geen verband met de geproduceerde hoeveelheid mannelijke hormonen: het zijn de haarfollikels die een abnormale reactie vertonen. Deze hyperreactiviteit is vaak erfelijk, maar de genetische mechanismen van alopecia zijn complex en zij blijft moeilijk te voorspellen.

Een typisch verloop

Bij mannen begint de door androgenetische alopecia veroorzaakte kaalheid gewoonlijk bij de slapen of het voorhoofd; zij breidt zich dan uit naar de achterkant van het hoofd (tonsuur) en vervolgens naar de zijkanten van de kruin. Bij iedere man evolueert de kaalheid echter op een andere manier. In alle gevallen blijft een rand haar over op de achterkant van het hoofd, omdat de haren in deze zone geen androgeenreceptoren zijn.
Bij de vrouw verloopt het proces op een andere manier. Meestal begint de kaalheid op de kruin, rond de middenscheiding. Vervolgens breidt deze zone zich beetje bij beetje uit tot de achterkant van het hoofd. Gewoonlijk blijft een kleine lijn op het voorhoofd gespaard.
In andere, zeldzamere gevallen kan het haar bij de vrouw, net als bij de man, op het voorhoofd en ter hoogte van de geheimratsecken (inhammen) ende slapen uitvallen: dit kan een teken zijn van een hormonale afwijking.